بانک مقالات فارسی

بررسی و تحلیل نظام سیاسی ایران نشان داد که روش های حکمرانی در این نظام چگونه است. مدعای احمدی نژادی دیدن ‏عرصه ی سیاسی ایران را در حوزه ی سیاست داخلی طرح و نقد کردیم. اینک نوبت آن است که آن برساخته را در حوزه ‏ی سیاست خارجی طرح و بررسی کنیم. ‏

‏۲- سیاست خارجی: عمده ترین و اصلی ترین انتقاد بر احمدی نژاد، در زمینه ی سیاست خارجی است. گفته می شود که وی ‏با اتخاذ سیاست های نادرست و بیان سخنان نسنجیده و نابخردانه، ایران را در مقابل جهان غرب قرار داده و کشور را با ‏خطر حمله ی نظامی(آمریکا، اسرائیل) مواجه کرده است. رویارویی جهان غرب با دولت ایران و احتمال حمله ی نظامی به ‏کشور، واقعیتی انکار ناپذیر است. اما نکته ی قابل مناقشه، سهم احمدی نژاد در این واقعیت است. سید محمد صدر در ‏سخنرانی در حضور سید محمد خاتمی می گوید: “احمدی نژاد شخصاً تصمیم می گیرد و سپس اجرا می کند. همانگونه که ‏در تمام بخشها ی دولت کارشناسان نقشی ندارند، در سیاست خارجی هم واقعآً اینگونه است. یعنی رئیس جمهوری سیاست ‏ها را شخصاً ابلاغ می کند و در نهایت اجرا می شوند”[۲۱]. این مدعا با واقعیت انطباق ندارد. اگر قرار باشد در ساختار ‏سیاسی ایران شخصی به عنوان مسئول این وضعیت خطرناک به مردم معرفی شود، بیش از همه آقای خامنه ای(فرمانده کل ‏قوا) سزاوار پذیرش این مسئولیت است، نه احمدی نژاد. حتی می توان به طور مستند نشان داد که برخی دیگر از ‏زمامدارانی که طی سه دهه ی گذشته جز ارکان نظام سیاسی بوده اند، بسیار بیش از احمدی نژاد در پیدایش این وضعیت ‏موثر بوده اند. مدعای خود را طی چند مورد مشخص تثبت خواهم کرد. ‏

‏۱-۲- سیاست های کلی نظام: سیاست های کلی نظام، خصوصاً سیاست خارجی دولت، به وسیله ی رهبر تعیین می شود. ‏محمد رضا شاه پهلوی هم سیاست خارجی را در کنترل و انحصار خود نگاه می داشت. این نکته رااصلاح طلبان هم مورد ‏تأئید قرار داده اند. به عنوان نمونه، صادق خرازی سفیر سابق ایران در فرانسه و مشاور سید محمد خاتمی، طی مصاحبه ‏ای با مجله نیوزویک در پاسخ به این پرسش که: “یکی از مشکلا‌ت خارجی‌ها این است که آنها نمی‌دانند چه کسی ایران را ‏اداره می‌کند و با چه کسی باید صحبت کنند. وزیر خارجه؟رئیس‌جمهور؟ سیاستمدارهای عملگرا مثل‌ هاشمی رفسنجانی ‏رئیس‌جمهور پیشین؟ و یا رهبر آیت‌ا… خامنه‌ای؟” اعلام کرد: “حکومت ایران تصمیم‌های سیاست خارجی‌ای که رهبر اتخاذ ‏کرده است را اجرا می‌کند. آمریکایی‌ها نباید تلا‌ش کنند تا بر رهبر پیش‌دستی و با سایر افراد در حکومت صحبت کنند. ‏صحبت با حکومت ایران یعنی صحبت با رهبر. وی از هر کلمه‌ای که در مذاکرات رد و بدل می‌شود اطلا‌ع دارد. سیاست ‏داخلی ایران ممکن است غیر‌متمرکز باشد، اما سیاست خارجی به شدت متمرکز است. آمریکایی‌ها نباید گمان کنند که ‏می‌توانند از دسته بندی های داخلی به سود خود استفاده کنند”[۲۲]. نطق های خاتمی و احمدی نژاد در مجامع بین المللی از ‏مدتها قبل باید به تأئید رهبر رسانده شود. ‏

‏۲-۲- آمریکا: نزاع و رویارویی دولت ایران و دولت آمریکا امر تازه ای نمی باشد. سوابق این پرونده به روابط ایران و ‏آمریکا در دوران شاه(نقش آمریکا در کودتا علیه محمد مصدق) باز می گردد. اشغال سفارت آمریکا به وسیله ی دانشجویان ‏پیرو خط امام(که احمدی نژاد به دلائل خاص خود با آن مخالف بود) و تأئید قوی آقای خمینی از این عمل، نشان می دهد که ‏انقلابیون چه تصوری از دولت آمریکا و سفارت آن در تهران(لانه ی جاسوسی) داشتند. کودتای نوژه توطئه ی آمریکا تلقی ‏شد. بدون تردید از ابتدای پیروزی انقلاب، دولت آمریکا همواره در صدد مقابله ی با رژیم برآمده از انقلاب بوده است. بنابر ‏ادعای زمامداران ایران، دولت آمریکا یکی از عاملان اصلی تحریک صدام حسین برای حمله ی به ایران بود. هشت سال ‏جنگ با عراق، نزدیک نیم میلیون کشته و یک هزار میلیارد دلار خسارت مادی برای ایران به ارمغان آورد. پس از فتح ‏خرمشهر، پیشنهاد اعراب برای صلح در برابر پرداخت خسارت، به وسیله ی زمامداران حاکم بر ایران رد شد. برای اینکه، ‏می خواستند در عراق با سرنگونی صدام، حکومت اسلامی تشکیل دهند. برای اینکه آقای خمینی شعار سر می داد: “جنگ ‏جنگ تا رفع فتنه از عالم”، “راه قدس از کربلا می گذرد”. حتی شانزده روز پیش از پذیرش قعطنامه ی ۵۹۸، در تاریخ ‏‏۱۳/۴/۱۳۶۷ آقای خمینی خطاب به مسئولین نظام، خواهان جنگ تمام عیار علیه آمریکا و صدام شده و تردید در ادامه ی ‏جنگ را خیانت به پیامبر اسلام تلقی می کند. می گوید: “مسئولین نظام باید تمامی هم خود را در خدمت جنگ صرف کنند. ‏این روزها باید تلاش کنیم تا تحولی عظیم در تمامی مسائلی که مربوط به جنگ است به وجود آوریم. باید همه برای جنگی ‏تمام عیار علیه آمریکا و اذنابش به سوی جبهه رو کنیم. امروز تردید به هر شکلی خیانت به اسلام است، غفلت از مسائل ‏جنگ، خیانت به رسول الله صلی علیه و آله و سلم است”[۲۳]. وقتی تمامی منابع انسانی و مادی نابود شد و شکست پدیدار ‏گشت، آقای خمینی حمله ی به هواپیمای مسافربری ایران به وسیله ناوگان جنگی آمریکا را علامت و اخطار جدی تلقی کرد ‏و در تاریخ ۲۹/۴/۱۳۶۷ جام زهر را سر کشید ( رجوع شود به نامه غیر علنی آقای خمینی در باره پذیرش قعطنامه ۵۹۸ ‏شورای امنیت که توسط هاشمی رفسنجانی انتشار یافت و خصوصاً سخنرانی دوساعته هاشمی رفسنجانی برای مسولین ‏نظام، پس از قرائت نامه آقای خمینی. سخنرانی بسیار مهم هاشمی رفسنجانی به عنوان مسئول جنگ تاکنون منتشر نشده ‏است. متن کامل این سخنان نشان می دهد که جنگ در چه شرایطی پایان یافت). بهزاد نبوی که در آن زمان در ستاد ‏فرماندهی کل قوا فعالیت می کرد، می گوید اگر قراداد ۵۹۸ را آقای خمینی نپذیرفته بود، انقلاب نابود و خوزستان از دست ‏رفته بود. می گوید: “مگر امام نگفت اگر جنگ ۳۰ سال طول بکشد ما تا آخر ایستاده ایم. پس چرا چنین کرد؟ در نامه یی ‏که بعد از پذیرش آتش بس نوشتند مستدل و قوی و واضح علت تصمیم خود را مطرح کردند و همه قبول کردند که اساس ‏انقلاب و نظام در خطر است و خطر اشغال خوزستان وجود دارد، من که در ستاد فرماندهی کل قوا بودم به شما می گویم آن ‏زمان اگر قطعنامه را نمی پذیرفتیم، این خطر وجود داشت که تمام خوزستان از دست ایران خارج شود”[۲۴]. ‏

پس از پایان جنگ و درگذشت آقای خمینی، تصمیم گرفته شد روابط ایران با جهان غرب (در دوران ریاست جمهوری ‏هاشمی رفسنجانی ) بهبود یابد، اما ترورهای سیستماتیک مخالفان رژیم در کشورهای اروپایی(خصوصاً کشف موشک در ‏کشتی حامل خیار شور در بلژیک و ماجرای میکونوس و فرا خوانی تمام سفرای کشورهای اروپایی) و برخی دیگر از ‏مسائل(خصوصاً ماجرای الخبر)، در پایان سال ۱۳۷۵ ایران را با خطر حمله نظامی آمریکا مواجه کرد. به گمان بسیاری ‏از اصلاح طلبان، واقعه دوم خرداد ۷۶ ایران را از خطر حمله نجات داد(برخی از اصلاح طلبان به نقل از سران عربستان ‏گفته اند که قرار بود در سال ۱۳۷۵ آمریکا ایران را مورد حمله ی نظامی قرار دهد). تمام ترورهای خارج از کشور در ‏دوران ریاست جمهوری خامنه ای و هاشمی رفسنجانی صورت گرفت. بدینترتیب معلوم نیست که خطر جنگ در پایان ‏دوران ریاست جمهوری هاشمی کمتر از دوران احمدی نژاد بوده است. در روز ۲۵ ژوئن سال ۱۹۹۶ یا ۱۳۷۵ در اثر ‏انفجار یک کامیون بمب گذاری شده در پایگاه نیروهای آمریکایی در الخبر عربستان، ۱۹ سرباز آمریکایی کشته و حدود ‏‏۴۰۰ تن زخمی شدند. اف. بی. آی بر این نظر بود که این عملیات کار ایران بوده است. ویلیام پری وزیر دفاع کلینتون، ‏اخیراً طی یک سخنرانی در شورای روابط خارجی آمریکا اعلام داشت، به دنبال حادثه ی الخبر، پنتاگون طرحی برای ‏حمله به پایگاههای نظامی ایران(از جمله پایگاههای هوایی و دریایی) آماده کرده بود، اما شواهد ارائه شده نتوانست رئیس ‏جمهور را قانع نماید که انفجار کار ایران بوده است، وگرنه، حمله قطعی بود[۲۵]. عربستان سعودی، به دلائل مختلف، ‏شواهد چندانی در اختیار آمریکا نگذارد و مظنونان حادثه را هم به آمریکا تحویل نداد. این امر موجب شد که آمریکا، ‏عربستان را متهم نماید که برای رهایی حامیان تروریست ها، اقدام به این عمل کرده است. در ۲۱ ژوئن سال ۲۰۰۱، جان ‏اش کرافت، دادستان کل آمریکا، در کیفرخواستی که برای این پرونده ارائه کرد، رسماً دولت ایران را به دخالت در آن ‏بمب گذاری متهم نمود. حسن روحانی هم در ۳۰ آبان ۱۳۸۶ اعلام کرد که آمریکا بعد حادثه ی الخبر می خواست به ایران ‏حمله کند که ما با تدبیر مانع آن شدیم. با توجه به مجموعه اقدامات یاد شده، دولت کلینتون سیاست مهار دو جانبه را برای ‏مقابله ی با ایران وضع کرد. ‏

حسن روحانی طی یک سخنرانی برای نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی سوابق این رویارویی را به خوبی توضیح ‏داده است. نکات یاد شده نشان می دهد که احمدی نژاد را به عنوان مسئول رویارویی فعلی معرفی کردن، ادعایی کاذب ‏است. حسن روحانی می گوید: “در زمان کلینتون سیاست مهار دو گانه به تصویب رسید که علیه ایران و عراق بود. شش ‏هدف در این برنامه نسبت به ایران پیگیری می شد. اول، اعمال تحریم اقتصادی، که به دنبال این بودند که از طریق آمریکا ‏و کشورهای متحد و دوست آمریکا فشار اقتصادی علیه ج. ا. ا. طراحی و عمل شود. در آمریکا از شخص کلینتون آغاز شد ‏در ماجرای “کونوکو” که با فرمان رئیس جمهوری آمریکا این قرارداد لغو شد و به دنبالش کنگره وارد عمل شد و طرح ‏معروف “داماتو” را تصویب کرد تا فشار علیه ج. ا. ا. در بخش اقتصادی به ویژه انرژی انجام شود و هیچ کشور و دولتی ‏نتواند در زمینه نفت و گاز در ایران سرمایه گذاری کند. دوم جلوگیری از اعتبارات خارجی بود. و شما می دانید که فشار ‏وام و اعتبار خارجی مشکلاتی را هم در سالهای بعد برای ما به وجود آورد. و حتی کشورهایی مثل ژاپن و اروپایی ها که ‏می خواستند اعتباراتی را در اختیار ما قرار بدهند، آمریکاییها به شدت جلوی آنها را می گرفتند. سوم جلوگیری از دسترسی ‏ایران به تکنولوژی های حساس و فناوریهای پیشرفته بود. چهارم جلوگیری از دسیابی ایران به سلاح مدرن و تقویت بنیه ‏دفاعی بود. پنجم جلوگیری از استفاده از انرژی هسته ای حتی صلح آمیز بود. شما می دانیدکه در هر ملاقاتی که مقامات ‏آمریکا در زمان کلینتون با روسیه داشتند، یکی از موضوعات اساسی موضوع نیروگاه بوشهر بود و این را به صورت ‏علنی هم اظهار می کردند. در زمینه تسلیحات هم به روسیه فشار می آوردند که توافق معرف “گور- چرنومردین” که بین ‏نخست وزیر روسیه و معاون رئیس جمهور آمریکا انجام شد، ارسال هرگونه تسلیحات پیشرفته را به ایران ممنوع می کرد. ‏ششم جنگ روانی و تبلیغاتی علیه ج. ا. ا. بود. این شش محور که در سیاست مهار دوگانه طراحی شده بود، همه آنها را ‏اجرا کردند. اگر یادتان باشد کلینتون در اولین اجلاس گروه هفت، (که فعلاً شده گروه هشت) که می خواست در جلسه ‏شرکت کند، گفت هدف اصلی ما در این اجلاس، فشار به ج. ا. ا. از طریق تحریم و به ویژه جلوگیری از ارسال سلاحهای ‏مدرن به ایران است. کلینتون قبل از سفر برای این اجلاس در مصاحبه صریحاً اعلام کرد که ما از اینکه ایران در پی ‏دستیابی به سلاح کشتار جمعی است نگران هستیم. یعنی اتهامات و فشارها از هر سمت به ج. ا. ا. آغاز شد. مارتین ‏ایندایک مشاور سابق امنیتی اعلام کرد که یکی از اهداف مهم ما این است که اعتبارات صادراتی در کشورهای اروپایی و ‏ژاپن به ایران کاهش یابد و این برای ما اهمیت ویژه ای دارد. البرایت وزیر خارجه آمریکا گفت: همه فشار ما به بانک ‏جهانی این است که هیچگونه وامی در اختیار ج. ا. ا. گذاشته نشود. اظهارات وارن کریستوفر را به یاد دارید که چه ‏اظهارات تندی علیه ایران ایراد می کردو همیشه در سخنرانی های خود می گفت که ایران به دنبال سلاح های کشتار جمعی ‏است. در بحث انرژی اظهاراتی که از طرف مقامات آمریکایی انجام می گرفت، داماتو قبل از اینکه طرح خود را علیه ‏ایران مطرح کند می گوید، نفت و گاز رگ حیاتی ایران است و ما باید این رگ حیاتی را قطع کنیم. در زمینه جنگ روانی ‏و تبلیغاتی هم شما می دانید که در این جنگ محور آمریکا علیه ایران بحث سلاحهای کشتار جمعی، تروریزم و حقوق بشر ‏بود که همواره مطرح می کرد. کلینتون در نامه ای به کنگره، اعلام کرد که به سه دلیل عمده ایران باید مورد تحریم قرار ‏بگیرد: فعالیتهای تروریستی ایران، حمایت ایران از تروریزم بین الملل، به ویژه در خاورمیانه، و سوم تلاش ایران برای ‏دستیابی به سلاح کشتار جمعی. اینها اتهاماتی بود که در نامه کلینتون مطرح شد. بعد هم در همه سخنرانی های مهم خود، ‏مثل سخنرانی در ماه ژانویه، روسای جمهوری آمریکا در کنگره ایراد می کند تحت عنوان “وضعیت کشور”، همواره از ‏ایران به عنوان دشمن بزرگ و اینکه نباید بگذاریم ایران به سلاح و فن آوری مدرن دست پیدا کند، تأکید می کرد. البته در ‏کنار ایران در چند سخنرانی، کره شمالی را هم نام برد. اصل برنامه ی فشار بین المللی علیه ج. ا. ا. از دوران کلینتون ‏آغاز شد و یکی از عمده ترین بهانه های آنها هم این بود که ج. ا. ا. در پی سلاحهای کشتار جمعی و منجمله سلاح هسته ای ‏است”[۲۶]. ‏

پس از دوم خرداد ۷۶ و پیروزی اصلاح طلبان، شرایط برای مذاکره ی با آمریکا و گفت و گو پیرامون مسائل مورد ‏اختلاف دو کشور، بسیار مساعد شده بود. اما اراده و توان این کار وجود نداشت. بهزاد نبوی که معتقد است رابطه ی با ‏آمریکا در شرایط کنونی به نفع منافع ملی ایران است، در این خصوص می گوید: “در زمان آقای خاتمی و سال های اول ‏دوره ی اصلاحات شرایط برای مذاکره ی با آمریکا بسیار مساعدتر بود. زمانی که خاتمی سال ۲۰۰۱ به عنوان سال گفت و ‏گوی تمدنها در مجمع عمومی سازمان ملل حضور پیدا کرد و آقای کلینتون برای یک دیدار نیم ساعته با آقای خاتمی اصرار ‏فراوان داشت، شرایط برای مذاکره دو کشور مساعد تر بود”[۲۷]. وقتی کلینتون برای دست دادن با خاتمی به سراغ او ‏رفت، خاتمی آنقدر در دستشویی ایستاد تا او بدنبال دیگر کارهایش برود. گویی در این زمان آقای خامنه ای نیازی به مذاکره ‏ی با آمریکا احساس نمی کرد. ‏
تا قبل از حمله آمریکا به عراق، مردم عادی ایران، احساس نمی کردند که کشور با خطر حمله ی فوری نظامی آمریکا به ‏کشور روبروست. دولت ایران در مورد افغانستان همکاری موثری با آمریکا کرد و به شکل گیری دولت فعلی در کنفرانس ‏بن کمک اساسی کرد. پس از حمله آمریکا به عراق، صادق خرازی، پس از هماهنگی با آقای خامنه ای، نامه ای بدون ‏امضأ(طرح مخفی ۲۰۰۳) به سفارت سویس در تهران تحویل داد. در این نامه امکان شناسایی اسرائیل از طریق پذیرش ‏طرح ملک عبدالله، مهار سازمان های رادیکال منطقه، طرح امنیت منطقه ای در خلیج فارس و… پیشنهاد شده بود. اما دولت ‏بوش، سرمست از پیروزی در عراق، طرح ایران را نادیده گرفت و بوش سخنرانی محور شرارت را ایراد کرد. شرایط ‏تغییر کرده بود و این بار دولت آمریکا خود را در موضع قدرت احساس می کرد. برداشت همه ی بخش های رژیم ایران- ‏از جمله خاتمی و اصلاح طلبان- پس از آن سخنرانی این بود که بعد از عراق نوبت ایران است. بنابر این خاتمی مسأله ی ‏معروف “انتخاب بین استبداد داخلی و حمله خارجی” و استعمار خارجی را مطرح کرد که نتایج سیاسی داخلی اش را روشن ‏است. ‏

خطر حمله نظامی آمریکا به ایران در دوران خاتمی هم بسیار زیاد بود. حسن روحانی به روشنی توضیح داده است که چه ‏امری موجب شد تا در دوران خاتمی تعلیق غنی سازی پذیرفته شود: “آنها که امروز قضاوت می کنند، بظاهر فراموش ‏کرده اند که فضای سال ۸۲ چگونه بود. سال ۸۲ زمانی بود که آمریکا بر افغانستان و عراق پیروز شده و در اندیشه ی ‏حمله به ایران بود. ناگهان با کشف مسأله ی نظنز و سپس آلودگی سطح بالا به وسیله ی آژانس، سر و صدای زیادی ایجاد ‏شد، تمام تلاش این بود که پرونده ما را به شورای امنیت بفرستند و بلافاصله تحریم و سپس حمله را شروع کنند. تمام ‏اقتصاد کشور قفل و نفس ها در سینه ها حبس شده بود. آن زمان، تمام دنیا از آمریکا و اسرائیل گرفته تا تمام کشورهای ‏اروپایی، همه ما را به فعالیت مخفیانه برای ساخت بمب اتمی متهم می کردند. در آن شرایط، ما تهدیدات را رفع کردیم و ‏پرونده را از پشت در شورای امنیت به شورای حکام باز گرداندیم. راه رفع این تهدیدات و اتهامات هم از طریق اجرای ‏موقت پروتکل بود”[۲۸]. پس خطر حمله ی نظامی آمریکا به ایران در دوره ی خاتمی هم بسیار بالا بود، و اگر رئیس ‏جمهور را مقصر اصلی بدانیم، رئیس جمهور آن دوره خاتمی بود نه احمدی نژاد. ‏

در خصوص مذاکره ی با آمریکا به قصد حل مسائل فی مابین، هیچ اقدام جدی ای در دوران هاشمی و خاتمی صورت ‏نگرفت. هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی، که هر دو میانه رو و مدافع تنش زدایی با غرب و آمریکا تلقی می شوند، ‏توان و جرئت “مذاکره رسمی و اعلام شده” با دولت آمریکا را نداشتند. اما، در دوره ی ریاست جمهوری احمدی نژاد، ‏مذاکره ی رسمی با دولت آمریکا آغاز شد و سطح آن هم قرار است ارتقا یابد. احمدی نژاد برای مذاکره ی با جرج بوش هم ‏آمادگی دارد، مسأله این است که بوش حاضر به مذاکره ی با او نیست. مهم نیست که احمدی نژاد مذاکره را “مناظره” و ‏خامنه ای مذاکره را “تفهیم اتهام” می نامد، مهم این است که مذاکره ی با آمریکا توسط دولت احمدی نژاد انجام شد. احمدی ‏نژاد در این خصوص می گوید: “مذاکره ابزار است نه هدف… مذاکره با آمریکا در ارتباط با عراق و به درخواست ‏مسئولان و مردم عراقی صورت گرفت، این مذاکرات به این معنا نیست که موضع ما نسبت به آمریکا تغییر کرده ‏است”[۲۹]. دلیل عدم مذاکره ی هاشمی و خاتمی و مذاکره ی احمدی نژاد روشن است. در اسرائیل حزب کارگر نمی ‏توانست با فلسطینیان مذاکره و به آنها امتیاز دهد، این کار به سرعت از سوی راست های افراطی، خیانت و وطن فروشی ‏تلقی می شد. اما آریل شارون به راحتی می توانست با فلسطینیان مذاکره و به آنها امتیاز دهد. در ایران هم هاشمی و خاتمی ‏از ترس اتهاماتی که از سوی محافظه کاران(اصول گرایان) علیه آنها مطرح می شد، حاضر به مذاکره ی با آمریکا نبودند، ‏مگر آنکه خامنه ای رسماً از این اقدام دفاع نماید. خامنه ای هم هرگز اجازه ی چنان کاری را به این دو نداد. اما احمدی ‏نژاد، انقلابی و اصول گرایی است مقبول خامنه ای. رهبر جمهوری اسلامی اخیراً در این خصوص اعلام کرد: “قطع ‏رابطه با آمریکا از سیاستهای اساسی ماست. البته ما هیچگاه نگفته ایم این رابطه تا ابد قطع خواهد بود، بلکه شرایط دولت ‏آمریکا به گونه ای است که ایجاد این رابطه اکنون به ضرر ملت است و طبعاً آن را دنبال نمی کنیم… آن روزی که رابطه ‏ی با آمریکا مفید باشد، اول کسی که بگوید رابطه ایجاد بکنید، خود بنده هستم “[۳۰]. بدین ترتیب خامنه ای نشان می دهد ‏که تصمیم گیری در خصوص مذاکره و رابطه ی با آمریکا در انحصار وی است و کسی بدون اذن او کاری نخواهد کرد. از ‏این رو جلسه ی مشترک منوچهر متکی و هاشمی ثمره با زلمای خلیل زاد در داوس، با مجوز رهبر صورت گرفته است. ‏اعزام حداد عادل و ناطق نوری به مصر و ملاقات آن دو با حسنی مبارک به فاصله ی یک روز، نیز، کار خامنه ای بود. ‏حداد عادل پس از این دیدار به خبرنگاران گفت: “آقای مبارک گفت هیچگونه فشاری از سوی آمریکا را قبول نمی کند و ‏موضع گیری وی بر اساس منافع مصر است”. ‏

در خصوص خطر حمله ی نظامی به ایران، نباید نقش محرک دولت اسرائیل و لابی اش در آمریکا را نادیده گرفت. در دو ‏سال گذشته، سخنان احمدی نژاد این امکان را برای اسرائیلیان فراهم آورد که فشار زیادی برای حمله ی نظامی به ایران ‏وارد آورند. یکی از علل انتشار گزارش شانزده سازمان اطلاعاتی � امنیتی آمریکا، نگرانی بخشی از حاکمیت سیاسی ‏آمریکا بود که جلوی فشارهای دولت اسرائیل گرفته شود و مبادا تصمیم غلطی در اثر این فشارها اتخاذ گردد. ‏

‏۲- سیاست هسته ای: الگوی فاوستی توسعه، بر طرحهای بزرگ و غول آسا تأکید دارد و با بوق و کرنا و جشن و هلهله ‏آغاز می شود. این نوع توسعه محصول راه ها و روش های پاک و تمیز نیست. جهان توسعه یافته فاوستی با دست های ‏پاک ساخته نمی شود. انسانهای زیادی قربانی عظمت طلبی فاوستی می شوند. فاوست به شیوه های مدرن جنایت و شر می ‏آفریند: یعنی غیر مستقیم، غیر شخصی، باهمکاری و وساطت سازمانهای پیچیده و مقاماتی که وظیفه یا نقش نهادی خویش ‏را ایفا می کنند. اراده ی خود شیفته ی معطوف به قدرت او را به اجرای سیاست تملک و غصب می کشاند. توسعه گر ‏فاوستی به تکبر ناشی از قدرت تن می سپارد. توسعه گر شبه فاوستی پرمدعا، بدنبال اجرای طرح ها و برنامه هایی است ‏که بیرحمی و عظمت طلبی فاوست را در خود تجسم می بخشند. این شکل از توسعه در هیئت تکثیر و رشد مقامات دولتی و ‏عوامل و نهادهای غول آسایی ظاهر گشته است که وظیفه ی آنها سازماندهی طرحهای عظیم است. فاوست نماهای جهان ‏سوم براساس جاه طلبی جنون آمیز سیاستهایی تدوین کرده اند که بر درد و رنج مردم افزوده و آنها را قربانی عظمت طلبی ‏خود کرده اند، اما برمبنای این سیاست ها ثروت و قدرت خود را توسعه داده اند. پرتاب موشک فضایی و پروژه ی اتمی ‏کردن ایران محصول عظمت طلبی اتمی سلطان است که گمان می برد بدینوسیله به قدرت جهانی زوال ناپذیر تبدیل می ‏شود. غرور و تکبر و خودشیفتگی آنچنان سلطان را اسیر کرده است، که گمان می کند توان تغییر موازنه ی قوا در کل ‏منطقه را دارد. سیاست های عظمت طلبانه ی سلطان در سطح منطقه و جهانی، در طول دوران زمامداریش، ایران و ‏ساکنانش را با خطرات بزرگی رویارو کرده و انسانهای بی شماری در دیگر کشورها، بدون آنکه بدانند یا بخواهند، قربانی ‏این سیاست ها شده اند. ‏

سیاست هسته ای، مطابق میل و اراده ی رهبر پیش می رود. حسن روحانی بارها به صراحت تمام اعلام کرده است که تمام ‏سیاست های هسته ای را از گذشته تا امروز، رهبر تعیین کرده است. حسن روحانی به نمایندگان ادوار مجلس شورای ‏اسلامی در خصوص پیشینه ی پروژه ی هسته ای می گوید: “برنامه هسته‌ای فعلی ما برای اینکه ما به چرخه سوخت ‏دسترسی پیدا کنیم از آخرین سال دولت مهندس موسوی آغاز شد و ادامه یافت. در دوران هشت سال ریاست جمهوری ‏هاشمی رفسنجانی، تجهیزات و تکنولوژی لازم وارد کشور شد و در هشت سال بعد، این فناوری بومی شد، که در داخل ‏شروع به ساخت کردیم. سانتریفیوژها را در زمان آقای هاشمی رفسنجانی وارد کشور کردیم اما ساخت این سانتریفیوژ با ‏مهندسی معکوس عمدتاً در زمان آقای خاتمی شروع و اجرا شد”[۳۱]. وی در خصوص نحوه ی تصمیم گیری درباره ی ‏سیاست های هسته ای می گوید: ” بسیار روشن است استراتژی مسایل هسته ای در اختیار یک تیم نیست و هم اکنون هم این ‏گونه است. استراتژی در اختیار سران نظام است. مقام معظم رهبری در دیدار اعضای مجلس خبرگان در سال گذشته ‏فرمودند که ما به طور جمعی در این خصوص تصمیم گرفته ایم. ما نیز هیچ اقدامی جز با موافقت کتبی انجام نداده ‏ایم”[۳۲]. چندی پیش حسن روحانی به آلمان سفر و با مقامات اروپایی به گفت و گو نشست. این اقدام با اعتراض احمدی ‏نژاد روبرو شد که مدعی بود روحانی خودسرانه به اروپا سفر و با مقامات غربی مذاکره کرده است. حسن روحانی طی ‏یک مصاحبه به سخنان وی واکنش نشان داد و گفت: “من در ۱۸ سال گذشته هیچ سفری را بدون اطلاع و هماهنگی با مقام ‏معظم رهبری نرفته ام. این هماهنگی ها در موارد مهم بی واسطه و گاهی نیز از طریق واسطه ها انجام شده است و همواره ‏از رهنمودها و ملاحظات ایشان در تنظیم سفرها بهره برده ام. در مورد سفر اخیر نیز شایعه نارضایتی ایشان از این سفر ‏دروغ و یک اقدام و نسبت غیر پسندیده بود… فناوری هسته ای یک دستاورد ملی و نتیجه زحمات مسوولان نظام در ۲۰ ‏سال گذشته است. منصفانه این است که دستاوردهای ملی را مصادره نکنیم. از ابتدا یعنی در سال ۱۳۶۶ که ما اولین گام ‏عملی را برداشتیم، تا همین الان من در بطن موضوع هسته ای بوده ام. اما اگر نقدی بر حرفها هست، باید بخاطر مصلحت ‏کشور و نظام، سکوت کنیم”[۳۳]. ‏

آقای خامنه ای در اواخر دوران ریاست جمهوری خاتمی دستور داد که تعلیق غنی سازی پایان یابد و خاتمی هم به فرمان او ‏گردن نهاد. رهبر جمهوری اسلامی اخیراً طی یک سخنرانی به صراحت تمام این خیر را تأئید کرد و گفت: ” امروز هر ‏کس به ما بگوید آقا این تعلیق موقت بکنید، ما می گوئیم تعلیق موقت را که یک بار کردیم، دو سال، دو سال تعلیق موقت ‏کردیم. فایده اش چه شد؟ اول گفتند موقت تعلیق کنید، تعلیق داوطلبانه بکنید، ما هم به خیال موقت و به خیال داوطلبانه، تعلیق ‏کردیم، بعد هر وقت اسم از برداشتن تعلیق آمد یک قرشمال بازی در سطح دنیا درست کردند- در سطح مطبوعات و رسانه ‏ها و محافل سیاسی � وای، داد، داد، ایران می خواهد تعلیق را بشکند! تعلیق شد یک امر مقدس که ایران اصلاً حق ندارد ‏نزدیکش برود!ما این را تجربه کردیم، دیگر، تجربه ی جدیدی نیست. آخرش هم گفتند: این تعلیق موقت کافی نیست، اصلاً ‏باید بکلی بساط اتمی را جمع کنید. همین اروپایی ها که می گفتند شش ماه تعلیق کنید، وقتی این کار را کردیم، گفتند بایستی ‏جمع کنید! این فرایند عقب نشینی، این فایده را برای ما داشت، هم برای خود ما تجربه شد، هم برای افکار عمومی دنیا ‏تجربه شد. لیکن عقب نشینی بود دیگر، عقب نشینی کردند. من همان وقت هم در جلسه ی مسئولین- که از تلویزیون پخش ‏شد- گفتم اگر چنانچه بخواهید به این روند مطالبه پی در پی ادامه بدهید، بنده خودم وارد میدان می شوم، همین کار را هم ‏کردم. بنده گفتم که بایستی این روند عقب نشینی متوقف شود و تبدیل بشود به روند پیشروی، و اولین قدمش هم باید در همان ‏دولتی انجام بگیرد که این عقب نشینی در آن دولت انجام گرفته بود، و همین کار هم شد. در زمان دولت قبل، اولین قدم به ‏سمت پیشرفت برداشته شد، تصمیم گرفته شد که کارخانه ی یو. سی. اف اصفهان راه اندازی شود، و راه اندازی هم ‏شد”[۳۴]. ‏

‏ احمدی نژاد هم کاری جز عمل به فرامین رهبر در این زمینه انجام نداده است. رهبر برای عملی کردن مقاصدش، فردی با ‏جربزه و جسور را پیدا کرده است. احمدی نژاد برای چندمین بار این نکته را به مخالفان خود گوشزد می کند: “خیلی‌ها ‏می‌خواستند القاء کنند که میان رئیس‌جمهور و رهبری در موضوع هسته‌ای اختلاف نظر است و در این زمینه خیلی طرح‌ها ‏را اجرا کردند اما وقتی ما در کنار ایشان می‌نشستیم و به طرح‌های آنها نگاه می‌کردیم فقط به نادانی‌شان می‌خندیدیم”[۳۵]. ‏در پرونده هسته ای، اصلاح طلبان تأکید می کنند که اگر تعلیق غنی سازی پذیرفته شود، مهمترین بهانه ی حمله ی نظامی ‏از بین خواهد رفت. اما حسن روحانی در سخنرانی برای نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی گفته است که در واقع ‏پذیرش تعلیق در دوران خاتمی فریبی بیش نبوده و دولت ایران در عمل از این فرصت استفاده کرده و به کار خود ادامه داده ‏است. حسن روحانی در ۳۰ آبان ۱۳۸۶ در یک سخنرانی به صراحت اعلام کرد: “درست است که ما تعلیق را پذیرفتیم، ‏اما نه برای تعطیل بلکه برای تکمیل. ما در مدتی که تعلیق کردیم،. غرب می خواست ما تعلیق کنیم تا در سایه آن ‏سانتریفیوزها را ساختیم، نیروگاه اراک را ساختیم و در کل هر چه را ناقص بود در سایه تعلیق، تکمیل کردیم تعطیل شویم، ‏اما ما تعلیق کردیم تا فناوری ها را تکمیل کنیم. هم توانستیم از خطر عبور کنیم و هم نیروی خود را تکمیل کنیم”[۳۶]. پس ‏پذیرش تعلیق برای ممانعت از حمله نظامی به ایران و تکمیل مخفیانه ی پروژه ی هسته ای بوده است. تکمیل مخفیانه ی ‏پروژه ی هسته ای اقدامی خطرناک بود که می توانست احتمال حمله ی نظامی به ایران را افزایش دهد. این اقدام در دوران ‏خاتمی صورت گرفت، نه دوران احمدی نژاد. حسن روحانی می گوید: “ما وقتی تعلیق را پذیرفتیم اصلاً ‏uf6‎‏ در اختیار ‏نداشتیم که بخواهیم آن را غنی سازی کنیم. ما تعلیق داوطلبانه و موقت را به این دلیل پذیرفتیم که با تعلیق موقت یک بخش و ‏آرام کردن فضای بین المللی، بقیه زیر ساخت های هسته ای کشور را تکمیل کنیم. خب، ما، در همین فضا، اصفهان را کامل ‏و ‏uF6‎‏ را تولید کردیم. ما در آن مقطع تازه داشتیم اصفهان را می ساختیم. در فضای تعلیق بود که اصفهان کامل و تأسیسات ‏آب سنگین اراک ساخته شد. در همین فضای تعلیق، نطنز را کامل کردیم. نطنز که از اول آماده نبود که ما بیائیم و در آن ‏‏۳۰۰۰ سانتریفیوژ نصب کنیم. مگر ما در آن مقطع چند عدد سانتریفیوژ داشتیم؟ کسانی که در ریز داستان هستند، می دانند ‏تعلیق ما وابسته و بر مبنای توان فنی ما بود. من خودم چند نوبت در دیدار با مسئولان فنی تأکید کردم که هر زمان شما ‏آمادگی غنی سازی داشتید، اعلام کنید تا ما تعلیق را بشکنیم”[۳۷]. پس تمام کارهای اساسی به دستور رهبر، به طور غیر ‏علنی، در دوران خاتمی صورت گرفته است. تنها تفاوت در این است که در دوران احمدی نژاد، تقاضای تعلیق غنی سازی ‏غربیان پذیرفته نشده است. اگر اصلاح طلبان هم بر سر کار بودند و تعلیق غنی سازی پذیرفته نمی شد، بازهم پرونده ایران ‏به شورای امنیت می رفت. حسن روحانی در مصاحبه با جام جم همین نکته را تأئید کرده است: “‏‎ ‎این مساله درست است که ‏تعلیق در دولت هشتم شکسته شد و باز این مساله درست است که‎ ‎ما در دولت هشتم احتمال می‌دادیم که روزی به شورای ‏امنیت برویم و این احتمال منتفی‎ ‎نبود… اینکه شکسته شدن تعلیق می‌ توانست رفتن پرونده ما به شورای امنیت را‎ ‎تسریع ‏کند، صحیح است”. ‏مقاله و مقالات

پاورقی ها: ‏
‏۲۱- سید محمد صدر، واقعیت های سیاست خارجی دولت نهم. ‏
‏۲۲- روزنامه اعتماد ملی، ۲۱ آبان ۱۳۸۶/ ‏
‏۲۳- روح الله خمینی، صحیفه نور، جلد ۲۰، ص ۲۲۳/ ‏
‏۲۴- روزنامه اعتماد، ۴ بهمن ۱۳۸۶‏
‏۲۵- سایت بازتاب، ۱۸ خرداد۱۳۸۶ به نقل از روزنامه الری العام کویت
‏۲۶- سایت مجمع تشخیص مصلحت نظام، ۲۱/۲/۱۳۸۵/ ‏
‏۲۷- روزنامه اعتماد، ۴ بهمن ۱۳۸۶/ وی در همین مصاحبه می گوید: ” در شرایط کنونی ما طرفدار برقراری رابطه با ‏امریکا هستیم چون معتقدیم این تصمیم به سود منافع و امنیت ملی و در جهت رفع خطرها و ضرر و زیان ها از سر کشور ‏و نظام است”. ‏
‏۲۸- جام جم، ۲۰ آذر ۱۳۸۶/ ‏
‏۲۹- کیهان، ۲۲/۸/۱۳۸۶/ ‏
‏۳۰- سخنرانی رهبری در جمع دانشجویان دانشگاههای استان یزد، ۱۳/۱۰ ۱۳۸۶، پایگاه اطلاع رسانی رهبری
‏۳۱- سایت مجمع تشخیص مصلحت نظام، ۲۱/۲/۱۳۸۵‏
‏۳۲- سایت گویا، ۴ مرداد ۱۳۸۶، اصل مصاحبه با خبرگزاری دانشجویان ایران صورت گرفته است. ‏
‏۳۳- خبرگزاری مهر، ۳/۷/۱۳۸۶/ حتی اسدالله بادامچیان هم به صراحت گفته است که تمام اقدامات حسن روحانی با تأئید ‏رهبر بوده است. بادامچیان می گوید: �آقای روحانی در بحث هسته‌ای از حیثیت خود گذشته و اقداماتی که انجام داده با تایید ‏رهبری بوده است. اگر روحانی فرد سازشکاری بود، یقینا جامعتین وی را در فهرست خود نمی‌گذاشتند�. ۸ آذر ۱۳۸۵/ ‏
‏۳۴- سخنرانی رهبری در جمع دانشجویان دانشگاههای استان یزد، ۱۳/۱۰ ۱۳۸۶، پایگاه اطلاع رسانی رهبری
‏۳۵- کیهان، ۲۲/۸/۱۳۸۶‏
‏۳۶- اعتماد، ۱/۹/۱۳۸۶/ ‏
‏۳۷- جام جم، ۲۰ آذر ۱۳۸۶

بخش دوم نوشتار را از اینجا بخوانید >>