بانک مقالات فارسی

۱/ دوره ایدئولوژی برای همگان، چه حکومت‌گران و چه حکومت‌شوندگان، پایان یافته است. با شکست پروژه‌های ایدئولوژیک، پراگماتیسم (عمل‌گرایی و ممکن‌سازی خواست‌ها) بیش از پیش راهنمای دست‌یابی به نیازمندی‌های جامعه شده است. درآمریکا، شکست سیاست محافظه‌کار و ایدئولوژیک جورج دبلیو بوش، هموارکننده راه پیروزی پراگماتیسم و لیبرالیسم پرزیدنت براک اوباما شد. سیاست نوین، هم مردم آمریکا را جلب کرده است و هم مردم جهان را. بدون شکست و خرابکاری‌های ایدئولوژیک دوره بوش، اوباما، یک سیاه‌پوست لیبرال، در جامعه‌ای که هنوز نژادپرستی ریشه‌کن نشده است، به کاخ سفید راه نمی‌یافت.

۲/آقای احمدی‌نژاد هم با تخریب اقتصاد ایران و ایجاد نابسامانی در سیاست خارجی و دامن زدن به آشفتگی اجتماعی بیشتر، نارضایتی گسترده‌ای در لایه‌های مختلف به وجود آورده است. مردم ایران نیز میل وافری به تغییر دارند. حتی برخی از اصول‌گرایان نیز به این امر پی برده و به آن معتقداند. علی‌رغم این واقعیت، محافظه‌کاران تندرو حامی احمدی‌نژاد منافع خود را در ممانعت از تغییر می‌بینند. بنابراین، در انتخابات ریاست‌جمهوری دوره دهم، همانند قبل ممکن است با “چراغ‌های خاموش” بیایند و با استفاده از ابزاری که در اختیار دارند انتخابات را مهندسی کنند. به هر حال تضمین آزادی و سلامت انتخابات محتاج ساختارهای حقوقی و نظارتی مناسب است همانگونه که آقای کروبی به عنوان یکی از کاندیداهای انتخاباتی به‌درستی نیاز به اصلاح قانون و به‌خصوص ضرورت لغو نظارت استصوابی را ازاصول اصلاحی خویش دانستند گفته “با برگزاری انتخابات آزادانه و عادلانه، نظام از نظارت بین‌المللی نباید واهمه داشته باشد”.

۳/ برای اصلاح‌طلبان دمکراسی‌خواه درایران، اصل آن است که کاندیدای مستقلی را که برنامه‌اش نمایانگر خواست‌های دمکراتیک و نیازهای زندگی اکثریت مردم باشد، به جامعه معرفی کنند، هرچند به علت فاصله داشتن انتخابات با معیارهای متعارف یک انتخابات آزاد، دموکراتیک و عادلانه و تقسیم جامعه به خودی و غیرخودی، پیروز نشود. پس می‌توان حداقل ضمن انتشار علنی برنامه و خواست‌های درازمدت، با یکی از نامزدهای مطرح که آمادگی پذیرش برخی از خواست‌های مطروحه و مشخص در برنامه نیروهای مستقل و اکثریت مردم را دارد، وارد مذاکره جدی، و توافق‌های اخلاقی و علنی شد. این یک روش پراگماتیستی است، یعنی با حفظ اصول و در نظر داشتن برنامه و اهداف درازمدت در یک ائتلاف عملگرایانه بخشی از خواستها و مطالبات را محقق کنیم و البته گام به گام، سنجیده و منسجم به سوی مقصود پیش رویم.

۴/ انتخابات با همه معایب موجود در ساختار حقیقی و حقوقی هنوز یکی از اهرم‌های ایجاد چالش برای جریانات تمامت‌خواه و اقتدارطلب است و باید از آن استفاده کرد. اما اصلاح‌طلبان دمکرات نباید از ترس انتخاب مجدد احمدی‌نژاد، خواست‌های اصولی را رها کرده، و خود را در “اصلاح طلبان دولتی” حل کنند و دنباله‌رو آنها شوند. طرح اصلاح‌طلبان دولتی از اصول دمکراتیک و نیازمندی‌های جامعه آسیب‌دیده ایران بسیار فاصله دارد، اصلاح طلبان نشان داده‌اند که درک صحیحی از دموکراسی و پیش‌نیازها و مقدمات اقتصادی و سیاسی آن ندارند، آنها هیچ راهبردی برای اصلاحات ندارند؛ راهبردهای آنها تنها معطوف به ورود به قدرت به هر قیمت است، ولو آن قیمت نادیده انگاشتن اهداف اصیل اصلاحی باشد. آنها کمتر به فکر مردم و منافع ملی ایران، و بیشتر به فکر برخورداری از مواهب حضور در قدرت‌اند. متاسفانه گویا بسیاری از آنها اینک حضور خود در قدرت را به پیگیری واقعی اصلاحات دموکراتیک ترجیح می‌دهند.

۵/ در بین کسانی که برای ورود به صحنه انتخابات اعلام آمادگی کرده‌اند تا کنون مهدی کروبی آمادگی بیشتری برای طرح مطالبات دموکراتیک از خود نشان داده است، دفاع صریح از حقوق شهروندی، ایجاد تغییراتی در قانون اساسی (هرچند از حوزه قدرت ریاست جمهوری خارج است)، رفع تنش‌های بین‌المللی، توجه به حقوق ایرانیان برون‌مرز، آزادی رسانه‌های غیردولتی از جمله مطالباتی است که کروبی به طرح آن پرداخته است؛ که البته باید به این اصول خواست‌های پایه‌ای دیگر، و در رأس همه، تنظیم لایحه برابرسازی حقوق زن و مرد، و تلاش جدی برای عملی‌کردن آن و همچنین تحت نظارت قانونی قرارگرفتن همه بنیادها و واگذاری تدریجی آنها به بخش خصوصی، و تلاش در راستای پاسخگو نمودن نهادهای غیرپاسخگو و محدود و مشروط نمودن قدرت آنها نیز اضافه گردد.

۶/ تا کنون دفتر تحکیم وحدت، امضاکنندگان بیانیه “مطالبه محور”، ۷ سازمان سیاسی در داخل، و اتحاد جمهوری‌خواهان در برون‌مرز، برنامه‌های انتخاباتی خود را انتشار داده‌اند. ولی هیچکدام نامزدی معرفی نکرده‌اند. بررسی این برنامه‌ها نشان می‌دهد که نکات اشتراک آنها به مراتب بر نکات افتراق آنها می چربد و به راحتی می‌توان با حفظ مشترکات، برنامه واحدی تنظیم نموده آن‌ را محور گام‌های بعدی قرار داد. مقاله و مقالات

۷/ گام بعدی انتشار علنی خواست مذاکره با کاندیداهای اصلاح‌طلب است. گروه‌های فوق می‌توانند از میان خود یک یا چند نماینده معرفی کرده هیأت نمایندگی جریانات شرکت‌کننده را به‌وجود آورند. این هیأت مسئولیت گفت وشنود و توافق با تیم مذاکره‌کننده کاندیداهای ریاست‌جمهوری را به عهده خواهند گرفت. این مذاکرات حول خواست‌های اساسی مردم و اصول دمکراتیک توافق‌شده میان گروه‌های امضاکننده بیانیه انجام خواهد شد. گفتگوها می‌تواند با حضور مردم و خبرنگاران انجام گرفته و گزارش و فیلم تهیه‌شده از نشست برای اطلاع همگان و پی‌گیری مردم دراختیار رسانه‌های گروهی داخل و خارج قرار بگیرد.

۸/ این، راه و روش و مسیری دمکراتیک، پراگماتیستی و آموزشی است که ثمرات کوتاه‌مدت‌اش اثرگذاری بر فرایند انتخابات کنترل‌شده، خنثی‌سازی بخشی از سیاست‌های شورای نگهبان، جهت‌دادن سیاست‌های اجرایی کشور، و در درازمدت، نهادینه‌ کردن روش‌های دمکراتیک در انتخاب کاندیداها، ضعیف کردن پایه‌های انحصاری قدرت، و آموزش همگانی خواهد بود.

۹- سیاست مذاکره و توافق حول مطالبات با کاندیداهای ریاست جمهوری، شرکت درانتخابات را مشروط می‌کند. بدین‌معنا که اگر جریاناتی انتخابات را به صحنه‌سازی بدل کردند ما خود را کنار خواهیم کشید و طبیعی است که جریانات مطالبه‌محور انتخاباتی، در شرایطی که فقط “صورتی از انتخابات” به نمایش گذاشته شود نمی‌توانند در صحنه‌یی با ظاهر انتخاباتی حضور داشته باشند. وضعیتی که دولت کنونی به‌وجود آورده است بسیار نابه‌سامان و خطرناک است. اما ادامه این خرابی آغاز یک بهبودی نیست. به نظر می‌رسد که وضعیت وخیم کنونی چنان است که اصول‌گرایان تندرو برخی نهادهای قدرتمند و متنفذ در حاکمیت در پی آنند که بار دیگر احمدی‌نژاد را به ریاست‌جمهوری برسانند تا با ادامه سیاستهای افراطی، جامعه را مهار کنند و بر مطالبات مردم سرپوش بگذارند. چنین وضعیتی ما را بر آن می‌دارد که در انتخابات، اگرچه در شرایط بسته و کنترل‌شده نیز باشد بی‌تفاوت نباشیم و مطالبات مردم را از نامزدهای انتخاباتی مدعی اصلاحات، طلب کنیم. افزون بر آن، شرکت گروه‌ها و افراد حول مطالبات مردم و تلاش برای تعهد گرفتن از کاندیداهای مدعی اصلاح‌طلبی سبب ایجاد پیوند و پیوستگی و بازیابی اعتماد میان گروه‌های مطالبه‌محور و تعمیق خواست‌های اصولی مردم می‌گردد. این خواست‌ها می‌تواند توسط همین همبستگی پی گرفته شود.

سایر مقالات عبدالله مومنی >>