بانک مقالات فارسی

اکبر اعلمی:

در هر انقلابی وعده های رهبران به مردم و تشویق و ترغیب آنان به شورش علیه نظام حاکم، یکی از مهمترین عوامل ایجاد انگیزش، شکل گیری و پیروزی آن انقلاب محسوب می شود.

در واقع میان دعوت رهبران به شورش و وعده آنان مبنی بر جایگزین کردن نظام مطلوب به جای نظام حاکم و مردمی که تحقق خواسته ها و جامعه مطلوب خود را در عملیاتی شدن قول و وعده های رهبران یک جنبش اجتماعی مشاهده کرده و به همین سبب با پذیرفتن رهبریت یک جنبش، در آن جنبش مشارکت می کنند، نوعی معامله صورت می پذیرد و بصورت نانوشته میان آنان نوعی عقد و قرارداد جاری می شود.

به عبارت دیگر توافق دو اراده یعنی دعوت مردم به انقلاب از سوی رهبران انقلابی و وعده و پیشنهاد آنان برای استقرار یک جامعه مطلوب، در حکم ایجاب و تمکین مردم از دعوت رهبران و مشارکت در انقلاب به منزله قبول است.

از اینرو با پیروزی انقلاب و به قدرت رسیدن رهبران مذکور توسط مردم، عملی شدن وعده های مذکور جزء حقوق مردم و تعهدات رهبران محسوب می شود.

به این اعتبار نظر باینکه انقلاب اسلامی ایران نیز با مشارکت مردم و اتکاء آنان به وعده های آیت الله خمینی و دل بستن و امیدواری به عملیاتی شدن جامعه مطلوبی که ایشان در نوشته ها، مصاحبه ها، بیانیه ها و سخنرانی های خود مختصات آنرا بیان کرده بودند آغاز و به ثمر رسید، لذا پایبندی به وعده های مذکور(حداقل بخش های متعارف و قابل اجرای آن) جزء تعهدات حکومت در قبال مردم به شمار می رود.

برای پی بردن به مختصات نظام موعود آیت الله خمینی، به بخشی از سخنان و وعده های ایشان قبل از انقلاب که معرف مختصات وویژگی های نظام جایگزین بوده است، اشاره می شود:

الف-شکل حکومت و ویژگی های آن:

-”حکومت جمهوری است مثل سایر جمهوری‌ها و احکام اسلام هم احکام مترقی و مبتنی بر دموکراسی و پیشرفته و با همه مظاهر تمدن موافق.”۱

-”شکل حکومت جمهوری است. جمهوری به همان معنا که در همه جا جمهوری است. جمهوری اسلامی، جمهوری است مثل همه جمهوری‌ها.”۲

-”حکومت اسلامی یک حکومت مبتنی بر عدل و دموکراسی است.”۳

-”طرز حکومت، حکومت جمهوری است و تکیه بر آرای ملت.”۴

-”رژیم ایران به یک نظام دمکراسی‌ای تبدیل خواهد شد که موجب ثبات منطقه می‌گردد.”۵

-”اما شکل حکومت ما جمهوری است، جمهوری به معنای اینکه متکی به آرای اکثریت است.”۶

-” ولایت با جمهور مردم است …در این جمهوری یک مجلس ملی مرکب از منتخبین واقعی مردم امور مملکت را اداره خواهند کرد.”۸

-”ما که می‌‌گوییم حکومت اسلامی می‌خواهیم جلوی این هرزه‌ها گرفته شود، نه اینکه برگردیم به ۱۴۰۰ سال پیش. ما می‌خواهیم به عدالت ۱۴۰۰ سال پیش برگردیم. همه‌ی مظاهر تمدن را هم با آغوش باز قبول داریم.”۹

-”حکومتی که ما می‌خواهیم مصداقش یکی حکومت پیغمبر است که حاکم بود. یکی علی و یکی هم عمر”۱۰

-”حکومت اسلامی، حکومت ملى است.حکومت مستند به قانون الهى و به آراء ملت است. این طور نیست که با قلدرى آمده باشد که بخواهد حفظ کند خودش را، با آراء ملت مى آید و ملت او را حفظ مى کند و هر روز هم که برخلاف آراء ملت عمل بکند قهراً ساقط است.”۱۱

-”ما علاوه بر اینکه زندگی مادی شما را میخواهیم مرفه بشد، زندگی معنوی شما را هم میخواهیم مرفه باشد. شما به معنویات احتیاج دارید.معنویات ما را بردند اینها دلخوش به این مقدار نباشید که فقط مسکن میسازیم، آب و برق را مجانی میکنیم، اتوبوس را مجانی میکنیم.دلخوش به این مقدار نباشید. معنویات شما را، روحیات شما را عظمت میدیم. شما را به مقام انسانیت میرسانیم…ما هم دنیا را آباد می کنیم و هم آخرت را. یکی از اموری که باید بشد همین معناست که خواهد شد. این دارایی ها از غنائم ملت است و مال ملت است و مستضعفین. من امر کرده ام که به مستضعفین بدهند و خواهند داد. و پس از این هم تغییراتی دیگر در امور خواهد حاصل شد.”۱۱/۱

-”.. در دادگستری کاخ درست شده است.لکن دادگستری نیست. دادخواهی نیست. فقط کاخ است. بانکها به تدریج باید بشد و ربا به کلی قطع بشد.من باید به مصادر امور بگم که اخلال کنند…. ما مبارزه با فساد را با دایره امربه معروف و نهی از منکر که یک وزارت خانه مستقل ، بدون پیوستگی به دولت .با یک همچنین وزارت خانه ای که تاسیس خواهدشد ان شاءالله، مبارزه با فساد میکنیم.فحشا را قطع میکنیم.”۱۱/۲

ب-نقش و جایگاه مردم درحکومت:

-”هر فردى از افراد ملت حق دارد مستقیما در برابر سایرین، زمامدار مسلمین را استیضاح کند و او باید جواب قانع کننده دهد و در غیر این صورت اگر برخلاف وظایف اسلامى خود عمل کرده باشد، خود به خود از مقام زمامدارى معزول است.” ۱۲

-”حکومت اسلامی، حکومت ملى است… با آراء ملت مى آید و ملت او را حفظ مى کند و هر روز هم که برخلاف آراء ملت عمل بکند قهراً ساقط است.”۱۳

-”طرز حکومت، حکومت جمهوری است و تکیه بر آرای ملت.”۱۴

-”عزل مقامات جمهوری اسلامی به دست مردم است.” ۱۵

-”باید اختیارات دست مردم باشد، این یک مسئله عقلی است. هر عاقلی این مطلب را قبول دارد که مقدرات هرکسی باید دست خودش باشد.”۱۶

-”باید اختیارات دست مردم باشد.هر آدم عاقلی این‌ را قبول دارد که مقدرات هر کس باید در دست خودش باشد.”۱۷

-”در اولین زمان ممکن و لازم برنامه‌های خود را اعلام خواهیم نمود، ولی این بدان معنی نیست که من زمام امور کشور را به دست بگیرم و هر روز نظیر دوران دیکتاتوری شاه، اصلی بسازم و علی‌رغم خواست ملت به آنها تحمیل کنم. به عهدة دولت و نمایندگان ملت است که در این امور تصمیم بگیرند.”۱۸

“قانون این است. عقل این است. حقوق بشر این است که سرنوشت هرآدمی باید به دست خودش باشد.”۱۹/۱

-” سرنوشت هر ملتی به دست خودش است. ما در زمان سابق، فرض بفرمائید که زمان اول قاجاریه نبودیم، اگر فرض کنیم که سلطنت قاجاریه به واسطه یک رفراندمی تحقق پیدا کرد و همه ملت هم ما فرض کنیم که رای مثبت دادند، اما رای مثبت دادند بر آقامحمدخان قجر و آن سلاطینی که بعدها می آیند. در زمانی که ما بودیم و زمان سلطنت احمدشاه بود، هیچ یک از ما زمان آقامحمدخان را ادراک نکرده، آن اجداد ما که رای دادند برای سلطنت قاجاریه، به چه حقی رای دادند که زمان ما احمد شاه سلطان باشد سرنوشت هر ملت دست خودش است…. چه حقی داشتند ملت در آن زمان، سرنوشت ما را در این زمان معین کنند…چه حقی آنها داشتند که برای ما سرنوشت معین کنند هر کسی سرنوشتش با خودش است، مگر پدرهای ما ولی ما هستند؟ مگر آن اشخاصی که درصد سال پیش از این، هشتاد سال پیش از این بودند، می توانند سرنوشت یک ملتی را که بعدها وجود پیدا کنند، آنها تعیین بکنند؟ …این ملتی که سرنوشت خودش با خودش باید باشد، در این زمان می گوید که ما نمی خواهیم این سلطان را. وقتی که اینها رای دادند به اینکه ما سلطنت رضاشاه را، سلطنت محمدرضاشاه را، رژیم سلطنتی را نمی خواهیم، سرنوشت اینها با خودشان است. این هم یک راه است از برای اینکه سلطنت او باطل است. … یا یک ملتی که فریاد می کند که ما این دولت مان، این شاه مان، این مجلس مان برخلاف قوانین است و حق شرعی و حق قانونی و حق بشری ما این است که سرنوشت مان دست خودمان باشد، آیا حق این ملت این است که یک قبرستان شهید برای ما درست بکنند، در تهران، یک قبرستان هم در جاهای دیگر “۱۹/۲

ج-جایگاه روحانیت و رهبری:

-”هر فردى از افراد ملت حق دارد مستقیما در برابر سایرین، زمامدار مسلمین را استیضاح کند و او باید جواب قانع کننده دهد و در غیر این صورت اگر برخلاف وظایف اسلامى خود عمل کرده باشد، خود به خود از مقام زمامدارى معزول است.”۱۹

-”در حکومت اسلامی اگر کسی از شخص اول مملکت شکایتی داشته باشد، پیش قاضی می‌رود و قاضی او را احضار می‌کند و او هم حاضر می شود.”۲۰

-”ما به خواست خدای تعالی در اولین زمان ممکن و لازم برنامه‌های خود را اعلام خواهیم نمود، ولی این بدان معنی نیست که من زمام امور کشور را به دست بگیرم و هر روز نظیر دوران دیکتاتوری شاه، اصلی بسازم و علی‌رغم خواست ملت به آنها تحمیل کنم. به عهدة دولت و نمایندگان ملت است که در این امور تصمیم بگیرند، ولی من همیشه به وظیفة ارشاد و هدایتم عمل می‌کنم.”۲۱

-”من در آینده [پس از پیروزی انقلاب] همین نقشی که الان دارم خواهم داشت. نقش هدایت و راهنمایی، و در صورتی که مصلحتی در کار باشد اعلام می کنم… لکن من در خود دولت نقشی ندارم”۲۲

-”اختیارات شاه را نخواهم داشت.”۲۳

-”من هیچ سمت دولتی را نخواهم پذیرفت.”۲۴

-”علما خود حکومت نخواهند کرد. آنان ناظر و هادی مجریان امور می‌باشند.این حکومت در همه‌مراتب خود متکی به آرای مردم و تحتِ نظارت و ارزیابی و انتقاد عمومی خواهد بود.” ۲۵

-”من نمی‌خواهم ریاست دولت را داشته باشم. طرز حکومت، حکومت جمهوری است و تکیه بر آرای ملت.”۲۶

-”مردم هستند که باید افراد کاردان و قابل اعتماد خود را انتخاب کنند ولیکن من شخصاً نمی‌توانم در این تشکیلات مسئولیت خاصی را بپذیرم و در عین حال همیشه در کنار مردم ناظر بر اوضاع هستم و وظیفه ارشادی خود را انجام می دهم.”۲۷

-”من چنین چیزی نگفته‌ام که روحانیون متکفل حکومت خواهند شد. روحانیون شغلشان چیز دیگری است.”۲۸

“من و سایر روحانیون در حکومت پستی را اشغال نمی‌کنیم، وظیفه روحانیون ارشاد دولت‌ها است. من در حکومت آینده نقش هدایت را دارم.”۲۹

د-محدود بودن دوره مسئولیت ها:

-”عزل مقامات جمهوری اسلامی به دست مردم است. برخلاف نظام سلطنتی مقامات مادام‌العمر نیست، طول مسئولیت هر یک از مقامات محدود و موقت است. یعنی مقامات ادواری است، هر چند سال عوض می‌شود. اگر هم هر مقامی یکی از شرایطش را از دست داد، ساقط می‌شود.”۳۰

ه-جایگاه آزادی و دموکراسی:

-”ما حکومتی را می‌خواهیم که برای اینکه یکدسته میگویند مرگ بر فلان کس، آنها را نکشند.”۳۱

-”آزادی را خدای تبارک و تعالی به ما عنایت کرده است. خداوند به شما این عنایت را فرموده است که آنهایی که جلوی آزادی شما را گرفته بودند، آنها را از این مملکت اخراج کرد” ۳۲

-”هر فردى از افراد ملت حق دارد مستقیما در برابر سایرین، زمامدار مسلمین را استیضاح کند و او باید جواب قانع کننده دهد و در غیر این صورت اگر برخلاف وظایف اسلامى خود عمل کرده باشد، خود به خود از مقام زمامدارى معزول است.”۳۳

-”ما یک حاکمی می خواهیم که توی مسجد وقتی آمد نشست بیایند دورش بنشینند و با او صحبت کنند و اشکال‌هایشان را بگویند. نه اینکه از سایه او هم بترسند.”۳۴

-”جامعه آینده ما جامعه آزادی خواهد بود. همه نهادهای فشار و اختناق و همچنین استثمار از میان خواهد رفت.”۳۵

-”در حکومت اسلامی همه افراد دارای آزادی در بیان هرگونه عقیده‌ای هستند.”۳۶

-”ما وقتی از اسلام صحبت می‌کنیم به معنی پشت کردن به ترقی و پیشرفت نیست. ما قبل از هر چیز فکر می‌کنیم که فشار و اختناق وسیله‌ی پیشرفت نیست.”۳۷

-”بشر در اظهار نظر خودش آزاد است”.۳۸

-”اولین چیزی که برای انسان هست آزادی بیان است.”۳۹

-”مطبوعات در نشر همه‌ی حقایق و واقعیات آزادند”.۴۰

-”در جمهوری اسلامی کمونیست‌ها نیز در بیان عقاید خود آزادند.”۴۱

-”یکی از بنیان‌های اسلام آزادی است… بنیاد دیگر اسلام اصل استقلال ملی است.”۴۲

-”برنامه ما تحصیل استقلال و آزادی است.”۴۳

-”حکومت اسلامی یک حکومت مبتنی بر عدل و دموکراسی است”۴۴

-”اسلام یک دین مترقی و دموکراسی به معنای واقعی است.”۴۵

-”نظام حکومتی ایران جمهوری اسلامی است که حافظ استقلال و دموکراسی است.”۴۶

-”دولت اسلامی یک دولت دمکراتیک به معنای واقعی است. و اما من هیچ فعالیت در داخل دولت ندارم و به همین نحو که الآن هستم، وقتی دولت اسلامی تشکیل شود، نقش هدایت را دارم.”۴۷

و-نفی استبداد، دیکتاتوری و اختناق:

-”یکی از انگیزه هایی که دیکتاتوری پیش می آورد این است که دیکتاتورها می بینند ملت همراهشان نیست (نتیجتا”) اعمال دیکتاتوری می کنند… آن روزی که شما احساس کردید می خواهید فشار به مردم بیاورید بدانید که دیکتاتور دارید می شوید”. ۴۸

-”دولت های استبدادی را که وجود دارند نمی توان حکومت اسلامی خواند … رژیم اسلامی با استبداد جمع نمی شود”.۴۹

-”ما یک حاکمی می خواهیم که توی مسجد وقتی آمد نشست بیایند دورش بنشینند و با او صحبت کنند و اشکال‌هایشان را بگویند. نه اینکه از سایه او هم بترسند.”۵۰

-”حکومت اسلامی ما اساس کار خود را بر بحث و مبارزه با هر نوع سانسور می‌گذارد.”۵۱

-”دولت استبدادی را نمی‌توان حکومت اسلامی خواند…رژیم اسلامی با استبداد جمع نمی‌شود.”۵۲

-”ما حکومتی را می‌خواهیم که برای اینکه یکدسته میگویند مرگ بر فلان کس، آنها را نکشند.”۵۳

-”حکومتی که ما می‌خواهیم مصداقش یکی حکومت پیغمبر است که حاکم بود. یکی علی و یکی هم عمر”۵۴

-”جامعه آینده ما جامعه آزادی خواهد بود. همه نهادهای فشار و اختناق و همچنین استثمار از میان خواهد رفت.”۵۵

-”خون های جوان های ما برای این جهات ریخته شده، برای اینکه آزادی می خواهیم ما. ما پنجاه سال است که در اختناق بسر بردیم، نه مطبوعات داشتیم، نه رادیوی صحیح داشتیم، نه تلویزیون صحیح داشتیم، نه خطیب توانست حرف بزند، نه اهل منبر می توانستند حرف بزنند، نه امام جماعت می توانست آزاد کار خودش را ادامه بدهد، نه هیچ یک از اقشار ملت کارشان را می توانستند ادامه بدهند.”۵۵/۱

ز-جایگاه حقوق بشر:

-”اسلام همه‌ی حقوق و امور بشر را تضمین کرده است.” ۵۶

-”حکومت اسلامی بر حقوقِ بشر و ملاحظه‌ی آن است. هیچ سازمانی و حکومتی به‌اندازه‌ی اسلام ملاحظه‌ی حقوق بشر را نکرده است. آزادی و دموکراسی به‌تمام معنا در حکومت اسلامی است، شخص اول حکومت اسلامی با آخرین فرد مساوی است در امور .”۵۷

-”اسلام، هم حقوق بشر را محترم مى‏شمارد و هم عمل مى‏کند.حقى را از هیچ کس نمى‏گیرد. حق آزادى را از هیچ کس نمى‏گیرد.اجازه نمى‏دهد که کسانى بر او سلطه پیدا کنند که حق آزادى را به اسم آزادى از آنها سلب کند.”۵۸

ح-جایگاه اقلیت ها:

-”تمام اقلیت‌های مذهبی در حکومت اسلامی می‌توانند به کلیه فرائض مذهبی خود آزادانه عمل نمایند و حکومت اسلامی موظف است از حقوق آنها به بهترین وجه دفاع کند.”۵۹

-”اقلیت‌های مذهبی به بهترین وجه از تمام حقوق خود برخوردار خواهند بود.”۶۰

-”تمام اقلیت‌های مذهبی در ایران برای اجرای آداب دینی و اجتماعی خود آزادند.”۶۱

-”از یهودیانی که به اسرائیل رفته اند دعوت می‌کنیم به وطن خود بازگردند. با آنها کمال خوشرفتاری خواهد شد.”۶۲

-”اسلام جواب همه عقاید را بعهده دارد و دولت اسلامی تمام منطق ها را با منطق جواب خواهد داد.”۶۳

-”در حکومت اسلامی همه افراد دارای آزادی در بیان هرگونه عقیده‌ای هستند.”۶۴

منابع:مقاله و مقالات

۱-مصاحبه با تلویزیون ایتالیا،۲۳ دی ۵۷، صحیفه نور،ج۲،ص۱۰۷

۲-پاریس در مصاحبه با لوموند،۲۲ آبان ۵۷، صحیفه نور،ج۲،ص۳۵۱

۳- پاریس در مصاحبه با خبرنگار تلویزیون تایمز انگلیس، ۱۶ آذر ۵۷، صحیفه نور،ج۵،ص۱۳۲

۴- پاریس در مصاحبه با مجله‌ی اُسترن در ۲۶ دیماه ۵۷؛ صحیفه‌ی نور، جلد ۵، ص ۴۸۳

۵-پاریس در مصاحبه با تلویزیون آلمانی زبان سوئیس، ۱۴ آبان ۱۳۵۷

۶-صحیفه نور،ج۲، ص۵۱۷

۸-در نوفل لوشاتو در مصاحبه با هفته نامه اشپیگل چاپ آلمان- صحیفه نور،ج ۲، ص۱۶۰

۹-پاریس در مصاحبه با خبرنگاران، ۱۹ مهر ۵۷ ، پاریس، امام و …، گردآورندگان منصور دوستکام، هایده جلالی، انتشارات پیام آزادی،چاپ سوم، زمستان ۵۸،ص۱۲۲

۱۰- پاریس در مصاحبه با خبرنگاران، ۸ آبان ۵۷

۱۱-صحیفه نور، ج۴،ص۵۸

۱۱/۱- سخنرانی ۱۰ اسند ۱۳۵۷ در مدرسه فیضیه قم -(مرکز اسنادانقلاب اسلامی این قسمت از سخنرانی آیت الله خمینی را سانسور کرده است!)

۱۱/۲-سخنرانی ۱۰ اسند ۱۳۵۷ در مدرسه فیضیه قم -مرکز اسنادانقلاب اسلامی

۱۲-صحیفه نور، جلد ۴، ص ۱۹۰

۱۳-صحیفه نور، ج۴،ص۵۸

۱۴-پاریس در مصاحبه با مجله‌ی اُسترن، ۲۶ دی ۵۷، صحیفه‌ی نور، جلد ۵، ص ۴۸۳

۱۵-صحیفه نور، ج ۲، ص۳۵۷/

۱۶-سخنرانی ۲۲/۸/۵۷ -صحیفه نور، ج۳،ص ۷۵

۱۷- مصاحبه ۱۲ آبانماه ۱۳۵۷، پاریس

۱۸- سخنرانی ۱۸ دی ۵۷ ،صحیفه نور جلد ۳، ص۷۷

۱۹-صحیفه نور، جلد ۴، ص ۱۹۰

۱۹/۱-پاریس، مصاحبه با خبرنگاران،۱ بهمن ۵۷

۱۹/۲- سخنرانی بهشت زهرا ۱۲ بهمن ۱۳۵۷-مرکز اسناد انقلاب اسلامی

۲۰-”مصاحبه با خبرنگاران، ۱۷ آبان ۵۷ ،پاریس، امام و …، گردآورندگان منصور دوستکام، هایده جلالی، انتشارات پیام آزادی،چاپ سوم، زمستان ۵۸، ص۱۲۳

۲۱-صحیفه نور جلد ۳، ص۷۷/ سخنرانی ۱۸ دی ۵۷

۲۲- صحیفه نور،جلد ۴ ‌، ص ۲۰۶

۲۳-پاریس در گفتگو با خبرنگاران،۲۴/۱۰/۵۷، صحیفه نور،ج۳،ص۱۱۵

۲۴-پاریس در گفتگو با خبرنگاران، ۱۲ آبان ۵۷

۲۵-پاریس در مصاحبه با رویترز، ۱۴ آبان ۵۷، صحیفه‌ی نور، جلد ۴، صفحه‌ی ۱۶۰

۲۶-پاریس در مصاحبه با مجله‌ی اُسترن، ۲۶ دی ۵۷، صحیفه‌ی نور، جلد ۵، ص ۴۸۳

۲۷-مصاحبه با لوژورنال منطقه آلپ فرانسه، ۷ آذر ۱۳۵۷

۲۸-سخنرانی ۲۶ دی ۵۷، صحیفه نور ، ج۳ ،ص۱۴۰

۲۹-سخنرانی ۱۸ دی ۵۷، صحیفه نور ، ج۳،ص ۷۵

۳۰-صحیفه نور، ج ۲، ص۳۵۷

۳۱-پاریس در مصاحبه با خبرنگاران، ۱۲ آبان ۱۳۵۷

۳۲-صحیفه نور جلد ۷ صفحه ۹۲

۳۳-آیت الله خمینی، صحیفه نور، جلد ۴، ص ۱۹۰

۳۴-مصاحبه با خبرنگاران، ۱ بهمن ۵۷، پاریس

۳۵-مصاحبه با اشپیگل، ۷ نوامبر ۱۹۷۷

۳۶-پاریس در مصاحبه با سازمان عفو بین‌الملل، ۱۹ آبان ۵۷

۳۷-پاریس در مصاحبه با خبرنگار فیگارو، ۲۲ مهر ۵۷

۳۸-پاریس در گفتگو با خبرنگاران،۱۱ آبان ۵۷

۳۹-سخنرانی ۵ آبان ۵۷، پاریس، امام و …، گردآورندگان منصور دوستکام، هایده جلالی، انتشارات پیام آزادی،چاپ سوم، زمستان ۵۸،ص۱۶۸

۴۰-پاریس در مصاحبه با پائزه‌سرا ایتالیایی،۱۱ آبان ۵۷، صحیفه نور ،ج۴ص۲۶۶

۴۱-مصاحبه با روزنامه هلندی دی ولکرانت، ۷ نوامبر ۱۹۷۸،صحیفه نور، ج۴ص۳۶۴

۴۲-پاریس در مصاحبه با خبرنگار روزنامه لاکروا، ۱۰ آبان ۵۷، صحیفه نور،ج۴،ص۲۴۲

۴۳-پاریس در مصاحبه با خبرنگار رادیو و تلویزیون لوکزامبورگ، ۱۱ آبان ۵۷، صحیفه نور،ج۴،ص۲۶۳

۴۴-مصاحبه با خبرنگار تلویزیون تایمز انگلیس، ۱۶ آذر ۵۷، صحیفه نور،ج۵،ص۱۳۲

۴۵-مصاحبه با خبرنگار تلویزیون آلمان،۱۶ دی ۵۷، صحیفه نور، ج۵،ص ۳۵۳

۴۶-صحیفه نور،ج۳،ص۱۶

۴۷-مصاحبه با رادیو و تلویزیون اطریش، ۱۰ آبان ۱۳۵۷، “امام و …”، گردآورندگان منصور دوستکام، هایده جلالی، انتشارات پیام آزادی،چاپ سوم، زمستان ۵۸،ص۱۲۰

۴۸-صحیفه نور جلد ۱۸ ص ۸۳

۴۹-صحیفه نور جلد ۴ ص ۱۴۵

۵۰-، پاریس در مصاحبه با خبرنگاران، ۱ بهمن ۵۷

۵۱- پاریس در مصاحبه با رویترز، ۴ آبان ۱۳۵۷

۵۲- پاریس درمصاحبه با خبرنگار خبرگزاری فرانسه،۱۳ آبان ۵۷، صحیفه نور،ج۴،ص۱۴۷

۵۳-پاریس درمصاحبه با خبرنگاران، ۱۲ آبان ۱۳۵۷

۵۴- پاریس درمصاحبه با خبرنگاران، ۸ آبان ۵۷

۵۵-مصاحبه با اشپیگل، ۷ نوامبر ۱۹۷۷

۵۵/۱- سخنرانی بهشت زهرا ۱۲ بهمن ۱۳۵۷-مرکز اسناد انقلاب اسلامی

۵۶-مصاحبه با راسلگر، آبان ۵۷، پاریس، صحیفه‌ی نور، جلد ۵، ص ۷۰

۵۷-پاریس در مصاحبه با راسلگر، آبان ۵۷، صحیفه‌ی نور، جلد ۵، ص ۷۰

۵۸-مصاحبه با مجله اکسپرس،۲۰/۱۰/ ۵۷؛ صحیفه نور، ج ۴، ص ۱۹۹

۵۹-مصاحبه با خبرنگاران، ۱۷ آبان ۵۷، پاریس

۶۰-پاریس در مصاحبه با اشپیگل،۱۶ آبان ۵۷، صحیفه نور،ج۴،ص۳۵۹

۶۱-مصاحبه با القومی العربی،۲۰ آبان ۵۷،۱۱ نوامبر ۷۸، امام و …، گردآورندگان منصور دوستکام، هایده جلالی، انتشارات پیام آزادی،چاپ سوم، زمستان ۵۸،ص۲۱۴

۶۲-پاریس، سخنرانی ۱ دی ۵۷

۶۳-مصاحبه با روزنامه آلمانی دنیای سوم، ۱۵ نوامبر ۷۸

۶۴-پاریس در مصاحبه با سازمان عفو بین‌الملل، ۱۹ آبان ۵۷

سایر مقالات اکبر اعلمی>>