بانک مقالات فارسی

عباس عبدی:

بسیاری از افراد طی شش ماه گذشته بارها از من پرسیده اند که چرا درباره رخدادهای اخیر که یکی از مهم ترین اتفاقات سیاسی در ۳۰ سال گذشته است، سکوت اختیار کرده ام. این پرسش بحقی بود، به ویژه وقتی از بنده پرسیده می شود زیرا وقتی من در شرایط معمول در هر هفته، متوسط دو یا سه یادداشت و مصاحبه داشته ام، به طور عادی انتظار می رفت در بیان تحلیل و نظرات خودم درباره این رویداد مهم، حتی بیش از گذشته بنویسم. ضمن اینکه درباره موضوع منتهی به این رویدادها، یعنی انتخابات نیز مطالب متعدد نوشته بودم و طبیعی و قابل انتظار بود که حداقل به همان نسبت هم درباره اتفاقات بعد از آن بنویسم. اما چرا چنین نکردم؟ البته بسیاری از دوستان نظرات و تحلیل مرا درباره انتخابات و رخدادهای بعد از آن می دانند که تمامی این مشکلات را از یک سو از نحوه تحلیل و ورود غلط و تناقض آمیز عده یی از دوستان به انتخابات و از سوی دیگر در تحلیل و پیش بینی و واکنش غلط طرف مقابل از اتفاقات پس از انتخابات ناشی می دانم به نحوی که عمق بحران را متوجه نبودند و به همین دلیل نظراتی از جمله پیشنهاد من در روزهای اول بحران، جدی گرفته نشد. اما به صورت آشکار فقط در چند نوشته محدود، به این رویدادها به صورت کاملاً کمرنگ و حاشیه یی اشاره کرده بودم. در هر حال در این باره تاکنون سکوت کرده ام، چرا که در فضای احساسی و غلیان خشم و نفرت و عشق کور، گفتن تحلیل منطقی نه تنها شنونده یی از سوی هر دو جهت ماجرا نخواهد داشت، بلکه چه بسا نتایج منفی هم برجا بگذارد. با این حال رویدادهای عاشورا وضعیت جامعه را وارد چنان مرحله حساسی کرده است که اگر راه حلی ارائه شود احتمالاً کسانی از هر دو طرف پیدا شوند که با شجاعت از یکدندگی سیاسی که ویژگی رفتار ضدسیاسی است، دست بردارند و گامی

فرا پیش نهند. چند روز گذشته در حال بالا و پایین کردن مطالب در ذهنم برای نوشتن یادداشت یا نامه یی بودم که امروز مطلب آقای علی مطهری را در روزنامه اعتماد و پیشنهادهای هفت گانه ایشان را خواندم و به این نتیجه رسیدم که به جای ارائه تحلیلی جدید همین پیشنهاد را دستمایه قرار دهم و در جهت تکمیل یا اصلاح آن گامی بردارم.

تصور می کنم کل پیشنهادهای ایشان خوب و راهگشاست، اما دو پیشنهاد ابتدایی شان نیازمند اصلاحی جزیی است، زیرا این دو پیشنهاد بیش از اینکه ماهیتی سیاسی داشته باشد، ماهیتی اخلاقی و قضایی دارد. برای امور سیاسی باید راه حل ها هم سیاسی باشد و راه حل های دیگر معمولاً مخل مقصود است. اینکه از یک سیاستمدار بخواهیم بیاید و رسماً عذرخواهی کند، نکته پسندیده یی است، اما واقعیت ماجرا این است که وقوع چنین اتفاقی در ایران کنونی تقریباً تعلیق به محال است، زیرا موضوع فقط به سیاستمداری که اقرار به اشتباه کند، محدود نمی شود، مساله واکنش جامعه و مردم نیز اهمیت دارد. مقاله و مقالات

به علاوه شاید افراد مورد خطاب به غلط بودن رفتارها و ادعاهای گذشته خود عقیده نداشته باشند لذا نمی توان درخواست اصلاح عقیده دیگران را کرد اما درخواست تغییر رفتار امری شدنی و پسندیده است. بنابراین تصور می کنم می توان این دو بند را به این نحو اصلاح کرد که معترضان با پذیرفتن امر واقع و فارغ از اینکه در گذشته به مساله چگونه نگاه می کرده اند، مطالبات انتخاباتی خود را کنار بگذارند، و این پرونده مختومه شود. در دعاوی حقوقی و کیفری هم این شیوه وجود دارد. ممکن است شما خود را از کسی طلبکار بدانید و از او شکایت کنید، اما به دلایل متعددی شکایت و ادعای خود را پس بگیرید. مثلاً هزینه پیگیری را بیشتر از منافع آن بدانید، اما این به معنای آن نیست که ضرورتاً اعلان کنید اصلاً از ابتدا طلبی نداشته اید، زیرا چنین اقراری برای شما تبعات حقوقی دارد و فرد مقابل می تواند علیه شما شکایت کند که از ابتدا به دروغ شکایت کرده بودید، ضمن اینکه شما واقعاً هم چنین تصوری ندارید. اما اگر به هر دلیل شکایت خود را پس بگیرید، اختلاف به لحاظ حقوقی فیصله یافته تلقی می شود و پس از آن نیز حق ادعای مجدد ندارد.

البته در بند دوم پیشنهاد آقای مطهری، حق رسیدگی جزایی به قوت خود باقی است اما اصرار به اینکه فردی در صدا و سیما حاضر شود و رفتار گذشته خود را در مناظره تلویزیونی خطا بنامد و عذرخواهی کند، خواسته یی است که با واقعیات ایران و به طور مشخص فرد مورد نظر تطابق ندارد و اقدام به چنین کاری به معنای پذیرش مسوولیت کلیه تبعات به وجودآمده از آن مناظره هم خواهد بود. بنابراین و به طور خلاصه می توان نکات مطرح شده از سوی آقای مطهری را مبنای یک تحول قرار داد؛ با این اصلاح که معترضان وضعیت حقوقی جدید را بپذیرند و ادعاهای قبلی خود را پس بگیرند، هیچ الزامی هم به اجرای بند ۲ نیست، مگر آنکه کسی رسماً شکایت کند که در این صورت باید عادلانه و بی طرفانه به آن شکایت رسیدگی شود که من معتقدم این کار هم نشود بهتر است، ولی حق افراد را نمی توان زایل کرد.

اما اجرای پیشنهاد ایشان مستلزم وجود تعامل و گفت وگو میان طرفین منازعه است که متاسفانه چنین رابطه و گفت وگویی وجود ندارد، بنابراین پیشنهاد تکمیلی بنده این است که هر یک از دو طرف منازعه بندهای مربوط به خود را زودتر اجرا کند و حتی انجام آن را منوط به اجرای طرف مقابل نکند که در این صورت پیش دستی کرده است و به نظر من برنده اصلی بازی خواهد بود.

امید به جمع و جور شدن یک بحران عظیم در این حد و اندازه با یک نوشته چندصد کلمه یی امری ممتنع است، اما طرح موضوع در همین حد هم می تواند راهگشای خروج از وضعیت بحرانی کنونی باشد؛ بحرانی که به نظر من بیش از هر چیز موجودیت کشور را در بلندمدت تهدید می کند.

سایر مقالات عباس عبدی>>